Veresiye defteri nasıl tutulur? Kâğıttan telefona pratik kurallar

Veresiye, mahalle esnafının müşteriyle kurduğu güvenin adı. Ay sonunu bekleyen memura, haftalığını cuma alan ustaya, "akşam getiririm" diyen komşuya mal vermek dükkânı ayakta tutar. Ama defter düzgün tutulmazsa aynı güven en hızlı kaybedilen şey olur: unutulan bir satır, okunmayan bir rakam, "ben onu ödemiştim" tartışması.

Bu yazıda veresiye defterini ister kâğıtta ister telefonda tutun, işinize yarayacak kuralları topladık.

1. Her müşteriye ayrı sayfa açın

Defteri tarih sırasıyla tutmak en sık yapılan hatadır. Gün gün yazılan defterde bir müşterinin toplam borcunu bulmak için sayfaları geri çevirmek gerekir. Her müşteriye ayrı bir sayfa (ya da telefonda ayrı bir kişi) açın; o sayfada yalnızca o müşterinin aldıkları ve ödedikleri dursun.

Sayfanın başına adın yanında telefon numarasını da yazın. Hatırlatma yapmak gerektiğinde numarayı aramakla vakit kaybetmezsiniz.

2. Her satıra aynı dört bilgiyi yazın

Bir veresiye kaydında dört şey olmalı:

• Tarih: Ne zaman aldı?
• Ne aldı: "Ekmek, peynir, deterjan" gibi kısa bir not. Tartışma çıkınca en çok bu satır işe yarar.
• Tutar: Okunaklı, tek bir rakam.
• Yeni bakiye: Bu kayıttan sonra toplam ne kadar borçlu?

Son sütun çoğu kâğıt defterde yazılmaz; sonra her seferinde baştan toplamak gerekir. Bakiyeyi her satırda yazarsanız müşteri sorduğunda cevap bir bakışta hazırdır.

3. Ödemeyi silmeyin, ayrı satır olarak yazın

Müşteri borcunun bir kısmını ödediğinde eski satırların üstünü çizmek cazip gelir. Yapmayın. Ödemeyi yeni bir satır olarak yazın ("15 Kasım, 500 ₺ ödedi") ve yeni bakiyeyi altına geçin. Çizilmiş, silinmiş kayıt hem sizin hem müşterinin gözünde güveni zedeler; ayrı yazılmış ödeme ise geçmişi olduğu gibi gösterir.

Yanlış yazdığınız bir kaydı da silmek yerine iptal edin: altına "yanlış yazıldı, iptal" notunu ve ters tutarı yazın. Telefon uygulamalarının çoğu bunu sizin yerinize yapar.

4. Herkese bir sınır koyun

Veresiyede sorun genelde tek bir büyük borçla değil, yavaş yavaş biriken küçük tutarlarla başlar. Her müşteri için aklınızda bir üst sınır olsun: "Bu müşteriye en fazla 2.000 ₺." Sınıra yaklaşan müşteriye yeni veresiye yazmadan önce eski borcu konuşun.

Yeni müşteriye ilk haftalarda küçük tutarla başlamak, düzenli ödeyene sınırı zamanla artırmak işe yarayan bir yöntemdir.

5. Vade isteyin, tarihi not edin

"Ay sonu öderim", "maaş yatınca getiririm", "cuma uğrarım". Müşterinin söylediği günü kaydın yanına yazın. Vadesi belli olmayan borç, ödenmesi en uzun süren borçtur. Söz verilen gün geldiğinde nazik bir hatırlatma çoğu zaman yeter.

Büyük tutarlarda ya da uzun vadede yazılı bir belge, örneğin senet almak ileride çıkabilecek anlaşmazlıkları önler.

6. Haftada bir defteri gözden geçirin

Haftanın sakin bir saatinde, mesela pazartesi sabahı, defteri baştan sona çevirin:

• Vadesi geçen kim var?
• Bir aydır hiç ödeme yapmayan kim var?
• Toplam piyasadaki alacağınız ne kadar?

Son soru önemlidir. Piyasadaki alacak, aslında rafta olmayan ama sizin olan paradır. Bu rakam her hafta büyüyorsa, veresiye dükkânın nakit akışını zorluyor demektir.

7. Tedarikçi borcunu da aynı yerde tutun

Defterin bir tarafında size borçlu olanlar, öbür tarafında sizin borçlu olduklarınız dursun. Toptancıya, fırıncıya, sütçüye ne zaman ne kadar ödeyeceğinizi aynı yerde görmek, kasadaki parayı doğru planlamanızı sağlar.

Kâğıt defterden telefona geçerken

Kâğıt defterin en büyük derdi hesaptır: toplama yapmak, sayfa çevirmek, okunmayan rakamı çözmek. Telefonda tutulan defter bu işleri sizin yerinize yapar; bakiye her kayıtta kendiliğinden güncellenir, vadesi geçen müşteri ayrıca gösterilir.

Geçişi kolaylaştırmak için eski kayıtları tek tek girmeyin. Her müşterinin bugünkü borcunu açılış bakiyesi olarak yazın ve oradan devam edin. Kâğıt defteri bir süre saklayın; ilk haftalarda bir müşteri eski bir kalemi sorarsa oradan bakarsınız.

Veresimo bu işler için yapıldı: müşteriye mal verince Verdim, ödeme gelince Aldım dersiniz; bakiye, son ödeme ve vadesi geçen tutar kendiliğinden hesaplanır. Kâğıt defterdeki müşterileri bugünkü bakiyeleriyle tek ekranda aktarabilirsiniz. Defter ücretsizdir, hesap açmanız gerekmez ve kayıtlarınız yalnızca telefonunuzda durur. Adım adım anlatım için Yardım sayfasına bakabilirsiniz.

Kısaca

• Her müşteriye ayrı sayfa, her satırda tarih, ne aldığı, tutar ve yeni bakiye.
• Ödemeyi silmeyin, yeni satır olarak yazın; yanlış kaydı iptal edin.
• Herkese bir sınır, her borca bir vade.
• Haftada bir piyasadaki alacağınıza bakın.